Verslag

Verslag Stadsgesprek De Groene Stad

Deel dit bericht
Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Google+

Moderator Inger Schaap heet iedereen welkom bij dit vierde stadsgesprek in een serie van zeven binnen het jaarthema ‘zorg goed voor elkaar en voor de stad’. We zijn dit jaar al op bezoek geweest bij de verwarde en verdichte stad, en gaan nog op bezoek bij onder andere de roze stad. Vandaag staat de groene stad op het programma: de gemeente heeft zijn ambitie opgeschroefd om Amsterdam in 2040 aardgasvrij te maken. Wat is daarvoor nodig, hoe betrekken we alle Amsterdammers daarbij en wie gaat het betalen?

Vaste bezoekers missen wellicht de vaste moderator van het Kennisnetwerk Amsterdam, Jan Hoek. Jan wordt vandaag geïnstalleerd als wethouder van de gemeente Almere, en kan helaas de Stadsgesprekken niet meer modereren. We wensen Jan én Almere alle goeds!

De bijeenkomst vindt vandaag plaats in Sociëteit L.A.N.X. En dat is niet zomaar; Preses Jeroen Rijssenbeek vertelt waarom. “Sinds 30 jaar huist L.A.N.X. in deze panden. Maar inmiddels was de luchtbehandeling afgeschreven en werkte deze ook niet meer zo goed. Het was hier snikheet in de zomer en ijskoud in de winter. We zijn toen in contact gekomen met ingenieursbureau Groene Grachten. Samen hebben we gekeken hoe we het pand duurzaam kunnen verbouwen. Uiteindelijk hebben we gekozen om radicaal van het gas af te gaan. Daarmee zijn we de eerste gasloze sociëteit in Nederland. Dit is goed voor de aarde, maar ook voor ons imago. Soms kijkt de samenleving niet zo positief naar ons. En onze leden vinden het ook fijn om bij een vereniging te horen die ergens voor staat.”

Inger peilt hierna de verwachtingen van het publiek: waar zou deze bijeenkomst vooral over moeten gaan? Onder andere wordt benoemd dat het gedrag van bewoners belangrijk is voor omschakeling naar een groene stad. Maar ook: hoe betrek je mensen met een klein inkomen erbij?

Hierna is het de buurt aan vier experts om kort hun licht te laten schijnen op de groene stad.

Allereerst Wybo Jurgens, teammanager aardgasvrije wijken van de gemeente Amsterdam:

“De ambitie om aardgasvrij te worden heeft nogal wat impact voor alle Amsterdammers. Het gaat immers over je eigen huiskamer, het raakt mensen onmiddellijk. We zijn als team aardgasvrij verrast en verblijd door de enorme ambitie van het nieuwe college om al in 2040 al aardgasvrij te zijn. Wij dragen daaraan bij om met een flinke participatie ervoor te zorgen dat iedereen mee kan doen. Bedenk wel: 2040 is heel snel. Wanneer je nu een nieuwe CV ketel koopt, dan is het 2040 wanneer die vervangen moet worden. De gemeente moet voorop lopen in de ambitie. Dat doen we onder andere door ons verhaal te vertellen, met brede communicatie en mensen zo te inspireren. We trekken ook veel wijken in om direct met mensen te spreken en zoeken ook partijen op die een goed voorbeeld geven en verbinden hen aan anderen.”

De tweede expert is Ingrid Houtepen van !WOON:

“Wij van !WOON ondersteunen bewoners in enkele proefgebieden van de gemeente: Van der Pek en Banne in Noord, H buurt in Zuidoost en een buurt in Nieuw-West. We merken dat de grootste zorgen van bewoners gaan over betaalbaarheid van de transitie en de keuzevrijheid die zij daarbij hebben. Daarnaast zijn bewoners op zoek naar duidelijkheid. Bij het organiseren van participatie maken we bijvoorbeeld gebruik van sleutelfiguren in de buurten. Wie hebben grote netwerken en kunnen ook andere bewoners inspireren? Die sporen we actief op, maar mensen kunnen zich ook zelf aanmelden. Daarnaast hebben ook energiecoaches om bewoners direct te ondersteunen bij het nemen van energie-besparende maatregelen.”

Hierna is het de beurt aan Leon Bobbe, bestuurder van De Key:

“Wij omarmen de ambities van de gemeente Amsterdam volledig. Echter, als wij daaraan willen voldoen, dan kost dat De Key grofweg € 1 miljard. De kosten voor alle corporaties in Nederland bedragen € 108 miljard. Dat is ontzettend veel geld. En dat geld hebben we niet en we willen ook niet dat onze bewoners hiervoor gaan betalen. Wij vragen nu ook geen huurverhoging als een bewoner een energiebeschermingsmaatregel krijgt. Dus onze inzet is: we willen voldoen aan de ambitie, maar willen de huurders niet ervoor op laten dragen.

Maar onze woningen zijn de afgelopen jaren wel € 1,2 miljard meer waard geworden. Dus we hebben veel bezittingen, maar dat zit vast. De Key wil de energietransitie financieren met de verkoop van woningen. Met ca. 100/ 150 woningen per jaar kunnen we het bereiken. Maar dat mag niet van het collegeprogramma. Dus zit de boel op slot. Graag gaan we daarover in gesprek met de gemeente en het nieuwe college.”

Tot slot Ardine Nicolaï, voorzitter van het bewonersinitiatief MeerEnergie:

“MeerEnergie is een coöperatie die we als bewoners eind 2015 hebben opgericht om in onze buurt, de Watergraafsmeer, restwarmte om te zetten voor de verwarming van onze woningen. Met de restwarmte van de Jaap Edenbaan kun je bijvoorbeeld 500 woningen verwarmen. Inmiddels kijken we ook verder: naar het nabijgelegen SciencePark. Iets verder weg, maar daar kunnen we 5.000 woningen mee verwarmen. Maar daar zijn nog veel stappen voor nodig. We moeten technisch veel weten, mensen bij elkaar krijgen en ook een goed aanbod voor mensen met een kleine beurs creëren. Het animo is enorm hoog, we hebben daar ook door OIS onderzoek naar laten doen. Maar veel ligt aan de uitvoering, bijvoorbeeld aan de terugbetalingstermijn van de investering. Daar zijn verschillende scenario’s voor, die we samen met bewoners aan het uitwerken zijn.”

Hierna is het tijd voor een gesprek tussen de experts en de zaal:

Daniel Bosch van Huurdersvereniging Westerpark vraagt zich af waarom het deel van de verhuurdersheffing dat in de duurzaamheidspot terecht gekomen is niet hiervoor aangewend wordt? Volgens Bobbe is daar geen meerderheid voor in de Tweede Kamer, dus moeten we zelf keuzes maken. En dat is spannend.

Een huurder van Ymere vraagt zich af hoe de transitie in gemengde VVE’s aangepakt gaat worden? Bobbe vertelt dat De Key daar experimenten mee doet. Maar hij is niet zo optimistisch over de voortvarend van VVE’s zelf; men is toch afwachtend.

Vanuit het publiek komt ook de vraag of grote energiebedrijven, die nu een monopolie hebben op energie, zich niet bedreigd voelen door allerlei energie-initiatieven? Volgens een medewerker van Nuon in het publiek voelen zij zich niet bedreigd, maar omarmen zij juist kleinschalige initiatieven om van te leren.

Het geluid klinkt ook dat 2040 te ver weg is. Waarom kunnen we niet de ambitie hebben om in 2025 omgeschakeld te zijn? Daar is de urgentie wel naar.

En: hoe kunnen we zoveel mogelijk mensen hierbij betrekken en laten participeren?

Wybo Jurgens vertelt dat de gemeente regelmatig de wijk in trekt om met mensen te spreken. Ook staat de gemeente op markten en dergelijke. Laatst nog in de Banne, waar meer dan 100 mensen langs zijn geweest en allemaal antwoord op hun vragen hebben gekregen. De gemeente wil mensen echt 1-op-1 helpen en ondersteunen.

Volgens sommigen in het publiek is dit niet echt participatie. Beter zou mevrouw Nicolai ondersteund kunnen worden. Zij werkt zich onbetaald een slag in de rondte. Haar initiatief is zo belangrijk, dat zou misschien niet alleen door vrijwilligers gedragen moeten worden. Daar wordt het te kwetsbaar van.

Volgens Bobbe is de samenwerking met bewoners voor De Key cruciaal. Maar we laten ons niet meer primair leiden door initiatieven van bewoners. Dan gaat het te langzaam. De Key zoekt naar de natuurlijke momenten waarop een woning vernieuwd wordt om dat aan te grijpen voor verduurzaming. Het moet zo echt een automatisme worden. Volgens Bobbe zijn veel bewoners niet echt betrokken bij de energie-transitie.

Houtepen merkt op dat zij alle respect heeft voor de planningen van De Key, maar dat !WOON volop mensen tegenkomt die wel initiatief willen nemen. En die komen maar moeilijk tussen de planning van de corporaties. Maar die energie en initiatieven moet je juist aangrijpen. Wat niemand weet nog hoe aardgasvrij eruit gaat zien, dus je moet juist experimenten aangrijpen.

Volgens Bobbe is er nog een dilemma: over 10 jaar kunnen mensen zich niet voorstellen dat we nu bepaalde technische keuzes hebben gemaakt. Juist omdat de techniek zo snel voortschrijdt. Maar we moeten nu wel iets doen en uitgaan van wat we nu weten en kunnen. Dus moeten we continue op zoek naar technologische game changers: energie opwekken in ramen bijvoorbeeld.

Inger stelt de vraag: wie gaat de energie-transitie betalen?

Volgens Jurgens wil niemand het antwoord daarop horen, maar uiteindelijk gaan we het allemaal zelf betalen. Maar dat moeten we wel op een eerlijke manier doen. Niet teveel bij de laagste inkomens: kwetsbare bewoners niets en anderen wat meer. De sterkste schouders de sterkste lasten.

Volgens Bob Kassenaar zou de gemeente een fonds moeten inrichtingen voor investeringen die bewoners in duurzaamheid doen. Die investering kunnen bewoners vervolgens terugbetalen met de besparingen op hun energierekening.

Leon Bobbe wil graag zijn voorstel voor de gemeente voorleggen aan het publiek. De Key gaat mee in de ambitie van de gemeente, maar omdat te kunnen betalen moeten we wel wat woningen verkopen.

De zaal reageert niet instemmend.

Volgens Bobbe gebeurt dit dus altijd. Mensen durven geen keuzes te maken, maar hij als bestuurder moet dat wel doen.

Met deze woorden in het achterhoofd nodig Inger Schaap de aanwezigen uit om groene biertjes te blijven drinken in de Sociëteit!

Deel dit bericht
Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Google+