Verslag

Verslag Stadsgesprek De Toegankelijke Stad

Deel dit bericht
Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Google+

Jantina Bijpost heet alle aanwezigen van harte welkom bij dit één na laatste Stadsgesprek binnen het jaarthema: zorg goed voor de stad en voor elkaar. Wat kunnen we als professionals zelf doen om de lieve stad van burgemeester Van der Laan dichterbij te krijgen? We zijn dit jaar al eerder op bezoek geweest bij onder andere De Groene Stad, De Roze Stad, De Kinderstad en De Verdichte Stad. Vandaag gaat het over de toegankelijke stad: hoe kan Amsterdam zo toegankelijk mogelijk worden voor mensen met een fysieke beperking? Zowel de eigen woning als de openbare ruimte. En wie is daar verantwoordelijk voor?

Na een rondgang door de zaal blijken veel deelnemers van een belangenorganisatie aanwezig te zijn, zoals Onbeperkt Oost, Onbeperkt West, Noord Toegankelijk en diverse leden van de Centrale Verkeerscommissie. Daarnaast is er een ruime afvaardiging van de gemeente en medewerkers van welzijnsorganisaties als Stichting MEE.

Het Stadsgesprek begint met een interview met Carla Vriesde. Carla is tafeltennisster, geeft cursussen en is bij Stichting MEE ervaringsdeskundige vanwege haar rolstoel. Desgevraagd vertelt Carla dat het lastig is om ‘rollen’ door Amsterdam te gaan. Amsterdam kent veel stoepen, en hellinkjes waar je de stoep af kunt zijn vaak ook de grofvuil plaatsen. Daar staat een dag per week grofvuil en de overige dagen ligt er glas, waardoor je snel een lekke band krijgt. Maar ook de mentaliteit van de Amsterdammer werkt niet altijd mee. Mensen letten niet op wanneer je aan komt rijden en terrassen staan bijvoorbeeld te ver uit elkaar. Je moet heel asserties zijn om een weg te banen door Amsterdam. In workshops adviseert Carla mensen altijd om creatief te zijn en van je te laten horen, met een grapje erbij. Maar je hebt niet altijd zin om assertief te zijn, soms wil je ook anoniem zijn.

Tijdens het volgende programma-onderdeel buigt het publiek zich over twee concrete casussen: hoe maken we de Overtoom zo toegankelijk mogelijk? En hoe doen we dat met een typisch Amsterdams pand met verhoogde opgang en binnentrap?

Als aanbevelingen voor de Overtoom komen onder andere terug dat van gevel tot gevel een voetgangerszone van 1,5 meter vrij gemaakt moet worden. Deze zou in zijn geheel obstakelvrij moeten zijn. Daarnaast moeten tram- en bushaltes voorzien zijn van een zebra voor en achter en moeten deze ook doorlopen over het fietspad. Tot slot: handhaaf nog strenger waar het mis gaat. Voor het typisch Amsterdam pand komen onder andere als aanbevelingen dat een bellenpaneel laag moet zitten en goed verlicht moet zijn. Daarnaast kan er bij de voordeur vaak moeilijk een opgang voor rolstoelers worden gemaakt, maar achterom wel. Tot slot wordt er wel een onderscheid gemaakt tussen een pand waar mensen met een beperking wonen – dat moet volledig toegankelijk zijn – en een pand waar mensen met een beperking op bezoek willen.

Jantina praat hierover door met een panel, bestaande uit Carla Vriesde, Frederike Kuijpers (architect), Eric Nanengast (manager Vastgoed bij Rochdale) en Nenita La Rose (gemeenteraadslid voor de PvdA).

Frederike Kuijpers heeft afgelopen jaar breed onderzoek gedaan naar hoe bestaande woningen toegankelijker gemaakt kunnen worden – het ging in haar onderzoek specifiek om woningen van Plan Zuid. Uit deze studie is een stroomschema voortgekomen hoe woningen – door het betrekken van alle stakeholders en met alle afwegingen bij dit lastige onderwerp – zo toegankelijk mogelijk gemaakt kunnen worden. Uit het onderzoek blijkt ook dat er weliswaar verhuisregelingen van de gemeente bestaan, maar dat de woningmarkt zo op slot zit dat dit in de praktijk niet werkt. Daarnaast zijn trapliften – zeker in monumentale woningen – lang niet altijd mogelijk. Een oplossing daarvan is om galerijen aan de achterkant van huizen te bouwen. Of om in een gespiegeld trappenhuis van twee panden naast elkaar één trapschacht kunt gebruiken als liftschacht.

Eric Nagengast vertelt dat Rochdale bij het onderwerp toegankelijkheid onderscheid maakt tussen nieuwbouw en renovatie. Bij nieuwbouw zijn er afspraken met de gemeente Amsterdam. Nieuwbouwwoningen moeten aan een aantal basisvoorwaarden voldoen en vooral aanpasbaar zijn, zodat ze gemakkelijk om te bouwen zijn voor mensen met een fysieke beperking. Bij renovatie ligt het aan het type woning. Daar wordt gewerkt met programma’s van eisen. De eisen die we stellen bij nieuwbouw zijn een wens bij renovatiebouw. De architect neemt dat mee, waarna een praktische en kostenafweging volgt. 90% van de nieuwbouw woningen van sociale huur in Amsterdam is aanpasbaar, maar dat betekent niet perse rolstoeltoegankelijk. De gemeente geeft ook subsidies hiervoor uit, maar volgens Eric moeten corporaties vooral zelf meer oog hiervoor hebben.

Nenita La Rose, raadslid voor de PvdA, wil als raadslid vooral ook gebruik maken van de kennis van ervaringsdeskundigen. Volgens haar kom je in Amsterdam veel obstakels op de weg tegen, vooral het centrum is heel ontoegankelijk. Er zijn al veel plannen, maar die moeten vooral ook uitgevoerd worden. Concreet wil zij in drie stadsdelen pilots beginnen en aan de slag gaan.

Aan het publiek de open vraag: wat moet er gebeuren in Amsterdam?

Vanuit het publiek komt de opmerking dat er al veel pilots in Amsterdam zijn geweest.

Dat betekent dat mensen met een beperking gratis hun diensten aanbieden en er vervolgens weinig gebeurt. Er moet geld zijn voor mensen om mee te adviseren en participeren en om daadwerkelijk wat te doen daarna. Ervaringsdeskundigen moeten veel meer als expert worden benaderd, in plaats van gratis kracht. Dit betoog krijgt bijval vanuit Onbeperkt Oost, zij worden vaak gevraagd om te adviseren. Er vroeger – toen de bevoegdheden lagen bij kleine stadsdelen in plaats van de centrale stad – ging het simpeler. Je kende de ambtenaar. Nu is alles veel tijdsintensiever geworden.

Ook de stadsergonoom is aanwezig. Volgens hem gebeurt participatie op verschillende manieren, waaronder de Centrale Verkeerscommissie. Maar het advies kan nog zo goed zijn, in de afweging kan het uiteindelijk anders uitvallen. Op de Overtoom heb je de tram, fiets, auto, laden en lossen, fietsen die moeten parkeren en nog veel meer. De ruimte is daar te beperkt voor. De vraag is: moet je alles willen of moet je keuzes maken?

Vanuit het publiek wordt dit beaamt, maar daar is wel politieke moed voor nodig. We gaan naar een autoluwe stad, je moet als stad daar radicaal andere keuzes in maken.

Een ambtenaar merkt op dat de gemeente soms tegengestelde adviezen krijgt, je moet dat als gemeente ook durven uitleggen. Een stap zonder stoepen is goed voor mensen in een rolstoel, maar slecht voor Amsterdammers met een visuele beperking.

Iemand merkt op dat ook het kennisniveau van ambtenaren verhoogd zou kunnen worden. Een grondige investering in kennis zorgt ervoor dat de belangen van mensen met een beperking vooraf al meegenomen kunnen worden. Ook zouden verschillende gemeentelijke afdelingen juist beter met elkaar moeten samenwerken op dit gebied.

Concreet klinkt de oproep tot quick wins. Organiseer een grote schouw door de stap om te kijken waar simpel en snel verbeteringen kunnen worden aangebracht. Maar ook Amsterdammers zelf moeten zich bewust zijn van hoe zij omgaan met de openbare ruimte en bijvoorbeeld buren in een buurtapp daarop attenderen. Ook kunnen bijvoorbeeld fietsen die in de weg staan gemeld worden bij 14020. De gemeente komt vervolgens groene graffiti spuiten om aan te geven dat de stoep toegankelijk moet zijn.

Tot slot komt Eric Nagengast met een mooie toezegging. Rochdale hoeft niet te wachten op een nieuwe standaard vanuit de overheid, maar kan direct zelf aan de slag. Door de crisis zijn veel mensen weg gegaan, maar die expertise komt nu weer terug. Rochdale gaat zich inspannen om woningen toegankelijker te krijgen en gaat hier ook aandacht voor vragen bij de Amsterdamse Federatie van Woningcorporaties.

Met die mooie toezegging in het achterhoofd gaat het publiek aan de borrel, met daarbij heerlijke hapjes van Post Oost!

Deel dit bericht
Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Google+