Artikel

Verslag Stadsgesprek Mond houwen, we gaan bouwen

Deel dit bericht
Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Google+

Op 28 mei was het een drukte van belang in het Amsterdams Marionetten Theater bij de Nieuwmarkt. Bewoners, initiatiefnemers, bouwers en professionals spreken met elkaar over de prikkelende stelling ‘mond houwen, we gaan bouwen’.

De vraag die centraal stond: is het mogelijk om bewonersparticipatie te combineren met de gevraagde verhoogde bouwproductie en de energietransitie? En: zijn er voorbeelden die aantonen dat deze twee elkaar niet hoeven te bijten?

Als eerste werd hiervoor een project aangehaald waarbij 85 woningen in de Spaarndammerbuurt werden gerealiseerd in overleg met de bewoners van de Spaarndammerbuurt. Dit project is uitgevoerd door Heijmans en kende een aantal kenmerken waardoor – ondanks het forse bouwvolume – bewoners toch tevreden waren met het project.

Ten eerste is er rekening gehouden met de gevolgen van de nieuwe woningen op de bestaande bouw. Er is gekeken naar zonligging en waar mogelijk is niet het maximale gehaald uit het aantal beschikbare vierkante meters. Zo houden omringende panden genoeg zonligging over. Daarnaast is in het project met opzet gekozen voor een gemeenschappelijke tuin, waar zowel de bewoners, als de buurt gebruik van kunnen maken. Tot slot is het ontwerp met zorg uitgevoerd, vanuit de Amsterdamse School filosofie dat kunst en architectuur samen dienen te gaan. Hier is nog een modern component aan toegevoegd door ook landschap en duurzaamheid centraal te stellen.

Dit heeft geleid tot tevreden buurtbewoners die het plan hebben omarmd. Wat hierbij wel hielp is dat het plan werd gerealiseerd op een plek waar eerst een school stond en zo geen huidige bewoners hoefden te wijken voor het plan. Daarnaast zijn de verkoopprijzen voor de woningen die niet binnen de quota van sociale woningbouw vallen dusdanig hoog dat dit geld ook deels kan worden aangewend om de woningen extra te verfraaien.

In het panelgesprek dat volgde was de vraag aan Niels Raat van Stadgenoot, Kevin van Beek van !WOON en Ashley van der Tol van Heijmans of deze processen altijd noodzakelijk en nuttig zijn, of dat op een gegeven moment ook gebouwd moet worden als de bewoners het er niet mee eens zijn? Volgens de deelnemers versnelt een uitgebreide bewonersparticipatie het bouwen eerder dan dat dit vertraagt. Want, uiteindelijk loopt een plan zeker vertraging op als bewoners niet worden betrokken bij de uitvoering. Plan dus tijd in voor de uitvoering in en geef ook van te voren aan welke punten al vastliggen en op welke punten nog ruimte is om samen een goede invulling aan te geven.

Een goed voorbeeld is een renovatieproject van Stadgenoot in West. Al een aantal jaar is bekend dat huizen moeten worden gerenoveerd en dat dit gepaard gaat met verdichting. Bewoners zijn aan de voorkant hierbij betrokken, zodat plannen nu in alle rust kunnen worden uitgewerkt. En wanneer de woningen worden gebouwd is er ook daadwerkelijk overeenstemming met de buurt.

Vanuit de zaal komt de vraag of helemaal geen spanning bestaat tussen de nieuwe, grotere woningopgave en bewonersparticipatie: leidt bewonersparticipatie toch niet tot vertraging en hoe kan je dat proces versnellen? Ashley van Heijmans geeft aan dat het ook een kwestie is van goed managen: bij het project in de Spaarndammerbuurt heeft het inspraakproces niet meer dan een half jaar geduurd en toch geleid tot goede resultaten. Bovendien benadrukken zowel Kevin van !WOON als Niels van Stadgenoot dat gerechtelijke procedures achteraf vaak meer tijd kosten dan de participatie voor goed regelen. Dat betekent vooral dat in alle processen wel voldoende tijd én expertise moet worden ingeruimd om bewonersparticipatie goed te laten verlopen.

Wat alle drie benadrukken is dat die participatie vervolgens alleen zinvol is als deze ook wordt vertrouwd door bewoners. Schakel daarom niet een partij van de gemeente of de bouwer in, maar een onafhankelijk persoon die door bewoners niet gezien wordt als één van de uitvoerende partijen. Vanuit de zaal wordt met meerdere verhalen bevestigd dat het hier vaak fout gaat. Er is wel participatie en inspraak, maar uiteindelijk wordt toch een besluit genomen dat niet in lijn ligt met de uitkomsten van de inspraak. Of de inspraak wordt tijdens het proces te veel gestuurd doordat één van de partijen die baat heeft bij het te bouwen project de inspraak zelf in handen neemt. Dan krijg je alsnog boze bewoners.

De inmiddels gearriveerde wethouder Rutger Groot Wassink sluit aan bij deze koers. Minder participatie is niet de oplossing, leidt niet tot sneller bouwen en leidt wel tot veel onvrede. Als we de stad ontwikkelen dan zullen we Amsterdammers daarin mee moeten nemen. En hoewel dat af en toe lastig is of lijkt, is het nog veel lastiger om de stad te ontwikkelen en niet de steun daarvoor te hebben van de huidige inwoners.

Maar dat betekent ook dat je helder moet zijn: er ligt een opgave om de komende jaren ontzettend veel woningen te bouwen. Een opgave die door de gemeenteraad van Amsterdam is vastgesteld. Die opgave houden we vast: maar hoe we dat doen, hoe we dat integreren in bestaande wijken, welke woningen waar worden gebouwd en hoe dat past binnen de buurt: dat kan niet anders dan in overleg met de huidige bewoners. We moeten daarom juist goed kijken hoe we die participatie en inspraak zo effectief mogelijk, behapbaar voor bewoners, serieus en onafhankelijk organiseren, want alleen dan kunnen we bouwen in het tempo dat ons voor ogen staat.

Deel dit bericht
Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Google+